Open Science

Open Science is een internationale academische beweging die tot doel heeft wetenschappelijke publicaties en data toegankelijk te maken en de verspreiding daarvan in de maatschappij te bevorderen, onder meer door het publiceren in Open Access. Dit maakt het makkelijker om wetenschappelijke kennis te publiceren en om data vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar te maken (FAIRdata) en draagt bij aan het belang van wetenschappelijke output, dat meer is dan het tellen van het aantal geproduceerde publicaties.

De Universiteitsbibliotheek wil het je zo makkelijk mogelijk maken om bij te dragen aan Open Science door:

  • Ondersteuning bij Open Access publiceren
    Het kiezen van het juiste tijdschrift, gebruikmaken van aanbiedingen voor gratis of met korting verwerken van het artikel (APC), het ‘flippen’ van journals naar Open Access, uitleg rond beleid en rechten van auteurs, advies rond Open Access eisen van financiers, het deponeren van de volledige tekst in de repository (green open access), lunchbijeenkomsten over mogelijkheden tot Open Access publiceren, Gouden Open Access en Groene Open Access.

  • Ondersteuning in de vorm van Research Data Services
    Vóór het onderzoek
    Ondersteuning bij het data management plan (DMP), oplossingen om tegemoet te komen aan financieringsvereisten, inschatten van dataopslag, kiezen van de juiste dataopslagoplossingen, je voorbereiden op privacy en wettelijke issues, DMP-training.
    Tijdens het onderzoek
    Ondersteuning bij het maken van FAIR data (vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar), training voor high-performance computing (HPC), het anonimiseren en encryptie van data.
    Na het onderzoek
    Ondersteuning bij het archiveren van data, open archiveren, data geschikt maken voor citatie, dark archiving, beperkte toegang voor verificatie.

  • VU Research Portal: nieuwe manieren om waardevolle open- en kwalitatieve wetenschap mogelijk te maken
    Een gemakkelijke oplossing om je lijst met publicaties en activiteiten up to date te houden, een snelle CV generator, mooie persoonlijke pagina’s, gemakkelijk te maken rapporten voor jaarlijkse rapportages en SEP-evaluatie, nieuwsitems en beleidsdocumenten vinden door gebruik te maken van jouw onderzoek in Altmetric, een betere onderzoeksidentiteit creëren met de ORCiD identiteit.

    Voor VUmc onderzoekers is een dergelijk systeem in ontwikkeling, zie voor meer informatie: https://intranet.vumc.nl/afdelingen/thema/metis/

Huidige ontwikkelingen Vrije Universiteit Amsterdam
Het huidige strategische plan van de Vrije Universiteit erkent deze doelen om wetenschap toegankelijk te maken en op beleidsniveau heeft de VU al stappen genomen in deze richting door: 

  • proclamaties betreffende ‘Open Access to publications’ te tekenen in 2007 (Berlin) and in 2016 (OA2020); 
  • een institutioneel beleid te maken voor management van onderzoeksdata (VU-RDM-policy); 
  • discussies te starten over Bruto Academische Waarde (VU-BAW) en focus op kwaliteit (slow-science) om een omslag in de wetenschap op gang te brengen (Nature).

Vrijheid van het uitwisselen van kennis
“Een ieder heeft het recht (…) om deel te hebben aan wetenschappelijke vooruitgang en de vruchten daarvan.” (Artikel 27, Universele verklaring van de rechten van de mens) 

Onze staatssecretaris voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Sander Dekker, wil de ‘fifth freedom’ nastreven in de Europese Unie, de vrijheid van verkeer van kennis. Om competitief te blijven heeft de ‘fifth freedom’ tot doel wetenschappelijk kennis te innoveren, te vergroten, te versnellen, transparant te maken en over te brengen. De inhoud van deze ‘fifth freedom’ is vastgesteld in de Amsterdam Call for action on Open Science (April 2016). De doelen zijn volledige Open Access voor publicaties, optimaal hergebruik van onderzoeksdata en een nieuw beoordelings-, belonings-, en evaluatiesysteem. De voortgang is gerapporteerd in deze Kamerbrief (January 2017) aan de regering.