Handgeschreven en geaquarelleerde uitgave van The Pilgrim’s Progress

Pilgrims_Progress_titelbladAls er één auteur vertegenwoordigd moet zijn in deze topstukkententoonstelling dan is het wel John Bunyan. Van deze 17e-eeuwse Engelse auteur bezit de VU een indrukwekkend aantal uitgaven, met name van zijn bekendste werk The Pilgrim’s Progress. In dit allegorische verhaal reist een man met de naam Christen van de stad Verderf naar de Hemelstad, onderweg geholpen of juist gehinderd door allerlei personen.

Bestseller
Deze bestseller zag in 1678 in Londen het levenslicht en werd voor het eerst in het Nederlands uitgebracht door de Amsterdamse uitgever Johannes Boekholt in 1682. In de loop der eeuwen zouden vele vertalingen en bewerkingen volgen.

Pilgrim's Progress pag36 aquarellen
Opvallend in de VU-collectie is een handgeschreven versie van dit verhaal dat volgens het titelblad geschreven is ‘tot Rotterdam in den jaren onses heeren MDCCLXIX’. Bladeren we door dan vinden we 36 aquarellen met een opschrift erboven en een vers van zes regels eronder. Elke aquarel verbeeldt een scene uit de reis van Christen en elk zesregelig vers becommentarieert de scene. Onderzoek heeft uitgewezen dat de maker van dit handschrift, die zich bekend maakt als I.W., waarschijnlijk de prentserie van de befaamde Nederlandse etser Jan Luyken als voorbeeld gebruikte.

Veel liefde en toewijding
Zowel de aquarellen als de verzen zijn geen meesterwerken. Het is eenvoudig handwerk, dat duidelijk met veel liefde en toewijding aan het papier is toevertrouwd. Daarom is dit ook een topstuk: in een tijd waarin de ene na de andere uitgave van deze bestseller van de drukpers rolt, neemt de onbekende I.W. penseel en pen ter hand en maakt een unieke, eigen weergave.