Propagandafilm 'Amsterdam. Zetel van de Vrije Universiteit'

De eerste propagandafilm voor de VU dateert uit 1935. Heel het dagelijks leven van de Vrije Universiteit komt aan bod en in beeld.

Roken
RokenWat het meest opvalt is het roken. Het college is nog niet uit of iedereen in de smalle gangen van het hoofdgebouw aan de Keizersgracht heeft een sigaret, sigaar of pijp in hand of mond. Bij een propagandabijeenkomst in een kerk, ergens in het land komt een van de bezoekers aangewandeld, legt zijn sigaar op een richeltje en gaat naar binnen in het volste vertrouwen dat er na afloop doorgerookt kan worden. Het zijn beelden uit de in 1935 verschenen propagandafilm 'Amsterdam. Zetel van de Vrije Universiteit'.

Zwart-wit documentaire zonder geluid
Het is een in zwart-wit opgenomen documentaire zonder geluid. De scenes worden ingeleid door tekstkaarten. De film duurt maar liefst één uur en drie kwartier en is naar moderne maatstaven ‘een hele zit’. Maar wie de moeite neemt om de film van regisseur Dick Laan – inderdaad de geestelijk vader van Pinkeltje – te bekijken stuit op veel moois en onverwachts.

Dagelijks leven
CollegeHeel het dagelijks leven van de Vrije Universiteit komt aan bod en in beeld. Eerste-jaarsstudenten, de inschrijving, de colleges, het Hospitium en een promotie, in dit geval van Doede Nauta later hoogleraar theologie aan de VU. Daarnaast is er ruim aandacht voor het PI, het Pedologisch Instituut van Jan Waterink en zien we VU-bijeenkomsten in het land, Controle collegekaartenwaar deze film gedraaid zou gaan worden om geld bijeen te brengen voor de VU. Ook de administratie komt uitgebreid in beeld, inclusief de prachtscene, waarin uit een enveloppe een biljet van honderd gulden tevoorschijn komt, dat dan ook aan allen wordt getoond.

Bezwaar tegen de film
De VU was zeer modern bezig met deze manier van fondswerving, maar volledig vanzelfsprekend was het blijkbaar toch ook weer niet. In de Senaat uitten enkele hoogleraren bezwaar tegen de film, omdat de mensen in het land, zo was de redenering, dan zouden zien in wat voor prachtgebouwen de VU gehuisvest was (doelend op de opnames in het recent geopende wis- en natuurkundelaboratorium aan de De Lairessestraat) waardoor ze misschien minder genegen zouden zijn om geld te schenken.

Beeld van een hechte VU-familie
Geld tellenEr zijn meer VU-propagandafilms verschenen, later ook met geluid. Ze vertonen allemaal het beeld van een hechte VU-familie, studenten, medewerkers, wetenschappelijk personeel en het 'volk achter de VU', die samen de schouders zetten onder hun trots: De Vrije Universiteit.


De films zijn te zien op: https://www.geheugenvandevu.nl/hoofdmenu/beeld-en-geluid/films