Object 3

object 3 afbeelding

Het echter verhaal achter dit VU-erfgoedobject is verhaal 1: Zandstrooier uit de Senaatszaal.

1. Zandstrooier uit de Senaatszaal
Deze geglazuurde houders maakten onderdeel uit van een inktstel dat in de vroegere Senaatszaal stond. De houders bevatten zand, en werden ook wel zandstrooiers genoemd.
Tot 1960 schreef men nog vooral met een kroontjespen die in een inktpot gedoopt werd. Daarna kregen typemachines de overhand. De punt van een nieuwe kroontjespen werd eerst een paar minuten in de mond gehouden. Zo werd de punt ontvet en bleef de inkt beter zitten. Na het schrijven werd de pen schoongemaakt met de inktlap. Een met inkt geschreven tekst kon makkelijk gaan vlekken. Daarom werd er fijn zand over gestrooid dat de inkt opzoog. Het gezegde 'zand erover' komt hier vandaan. Deze zandstrooiers werden door Peter Brasik, voormalig secretaris van het College van Bestuur geschonken aan de VU Erfgoedcollectie.

2. Apothekersbakjes van de Valeriuskliniek
Op 29 september 1956 werd de eerste paal voor het Academisch Ziekenhuis der Vrije Universiteit geslagen. Tien jaar later, op 12 oktober 1966, volgde de officiële opening. De bouw van een eigen VU-ziekenhuis werd mede mogelijk gemaakt door de spaaractie van Sibbeltje Verdam-Okma met de befaamde groene VU-busjes.

Met het opbouwen van de medische faculteit was al eerder begonnen: in 1907. Toen werd ook besloten een psychiatrisch-neurologische kliniek te stichten, in samenwerking met Vereeniging tot Christelijke verzorging van krankzinnigen en zenuwlijders, die onder leiding stond van de predikant Lucas Lindeboom. Deze kliniek werd in 1910 geopend aan het Valeriusplein: de Valeriuskliniek. In 1918 volgde de opening van een fysiologisch laboratorium, gelegen naast de Valeriuskliniek.

De laboratorium had een eigen apotheek waar medicijnen werden ontwikkeld. Deze set van twee porseleinen bakjes werden gebruikt voor het maken van medicijnen en zalfjes. Er horen ook zeefjes bij. Die zijn helaas verloren gegaan.

3. Porseleinen kaarsenhouders van Kuyper
Met de rede 'Souvereiniteit in eigen kring' opende Abraham Kuyper (1837-1920) in 1880 de gereformeerde Vrije Universiteit. De oprichting van de VU was de verwezenlijking van Kuypers ideaal voor onderwijs op christelijke basis, vrij van overheidsinvloeden. Hij werd hoogleraar in de systematische theologie en dogmatiek en was de eerste rector magnificus. Ook doceerde Kuyper Nederlandse letterkunde aan de Faculteit der Letteren. Daarnaast was hij een belangrijke politicus (ARP), stichtte hij zijn eigen kerk, richtte hij een krant op (De Standaard) en was hij een bepalend figuur binnen de gereformeerde zuil en daarbuiten.

Dat de VU bijzondere waarde hecht aan voorwerpen die Kuyper ooit heeft gebruikt zal niemand verbazen. In de collectie van het Academisch Erfgoed omvat meerdere van dit soort voorwerpen. Deze porseleinen kaarsenhouders stonden op Kuypers werkkamer op de VU. Ze zijn geschonken door Jannetje Vos, een kleindochter van Kuyper.