Het hoe en waarom van de Open Science Community Utrecht

Ook een Open Science Community starten?

04-12-2018 | 11:25

“Een verandering naar grootschalige implementatie van Open Science (OS) gaat alleen lukken als er voldoende draagvlak van onderaf is”, vertellen docent Loek Brinkman en universitair docent Anita Eerland enthousiast. Om ook twijfelende wetenschappers te betrekken en een stem te geven bij Open Science, lanceerden ze in juni 2018 samen de Open Science Community Utrecht (OSCU).

Wetenschap efficiënter, betrouwbaarder en toegankelijker maken
“Wij denken dat Open Science de wetenschap efficiënter, betrouwbaarder en toegankelijker kan maken. En daar willen we ons voor inzetten. We merkten dat we bij OS-bijeenkomsten altijd dezelfde mensen tegenkwamen die al ervaring hebben met en al geloven in Open Science. We vroegen ons af hoe we meer mensen konden betrekken. Zo ontstond de Open Science Community Utrecht.”

Veilige plek voor discussie en scholing
“Met OSCU bieden we een platform voor discussie en scholing – waar iedereen terecht kan. We zorgen voor een veilige plek waar onderzoekers angsten, zorgen en twijfels die ze hebben over het zelf aan de slag gaan met Open Science kunnen bespreken, en waar ze zich ook vrij voelen om kritisch te zijn over OS. Het is heel belangrijk dat ook zij gehoord worden, want om goed OS-beleid te maken moeten we weten wat de barrières zijn. We willen de polarisatie rondom OS doorbreken want dat staat grootschalige implementatie in de weg.”

Workshops door onderzoekers voor onderzoekers
“We organiseren elke twee maanden een workshop met als uitgangspunt: ‘door onderzoekers voor onderzoekers’. De Universiteitsbibliotheek die veel OS-kennis heeft, ondersteunt ons. We merken dat we met OSCU ook een brug slaan tussen de wetenschappers en de UB. Voor de programmering van de workshops vroegen we onze leden naar hun behoeftes. Voor veel van die behoeftes heeft de UB al oplossingen en kunnen we ze in contact brengen met experts.”

“Naar de workshops komt een mooie mix van onderzoekers met en zonder OS-expertise. We benadrukken in de workshops dat Open Science niet de enige goede manier is om wetenschap te bedrijven, en stimuleren onderzoekers te kijken wat voor hen mogelijk is. Heel veel is nog niet uitgekristalliseerd in Open Science. In het Regeerakkoord staat dat OS de norm moet worden maar wat die norm is, is nog helemaal niet duidelijk. Daar kunnen we met zijn allen vorm aan geven.”

Verandering van het beoordelingssysteem
“In onze workshop in mei staat het Open Science Programme 2018- 2020 van de Universiteit Utrecht dat in opdracht van het College van Bestuur door een taskforce is opgesteld centraal. Medewerkers kunnen dan feedback en input geven, bijvoorbeeld op het punt Rewards and Incentives. Verandering van het beoordelingssysteem is een belangrijke pijler in het programma, maar er staat nog niet in hoe.”

Fouten maken niet geaccepteerd
“We zijn nog bezig met het inventariseren van de obstakels voor Open Science. We zien wel al twee lijnen. Fouten maken is nu niet geaccepteerd in de academische wereld. Open werken maakt kwetsbaar. Onderzoekers zijn bang dat collega’s fouten gaan ontdekken in data die ze delen en dat ze dan op social media gemangeld worden. Een tweede zorg is dat andere onderzoekers interessant onderzoek gaan doen met de data die zij met veel bloed, zweet en tranen verzameld hebben. En we horen veel dat netjes documenteren van data zodat ze ook voor anderen inzichtelijk zijn zoveel tijd kost.”

Nu al meer impact dan ooit gedacht
“We vinden ons werk voor de OSCU heel inspirerend, vooral het samenwerken met anderen. We doen alles tot nu toe op vrijwillige basis. Het is motiverend te zien dat we met kleine stapjes verbetering teweeg brengen. We hebben nu al meer impact dan we ooit gedacht hadden. Er zijn inmiddels ook Open Science Communities in Leiden, Nijmegen en Eindhoven, en ook aan de UvA zijn er voorbereidingen. We hebben op het Open Science Framework een pagina ‘Open Science Communities the Netherlands’ waar we bijvoorbeeld de materialen van onze workshops delen. We hebben ook contacten met 25 buitenlandse universiteiten en proberen een internationaal netwerk te creëren.” Logo-OSC

Ook een Open Science Community starten?
Loek en Anita hebben een stappenplan “Start your own OSC”  opgesteld voor onderzoekers die een community willen oprichten. “We nodigen iedereen die een OSC wil oprichten van harte uit en delen graag onze kennis.”

Meer weten?
- https://openscience-utrecht.com/
- In aflevering twee van de podcast Road2 Open Science vertellen Loek en Anita over het opzetten van de OSCU.

Dr. Loek Brinkman, Docent, Sociale Wetenschappen, Psychologie, Sociale, Gezondheids- en Organisatiepsychologie
Dr. Anita Eerland, Onderzoeker, Geesteswetenschappen, Utrecht Institute of Linguistics OTS, Language and communication

Ilustratie Open Science Communities (rechts op de pagina): CC-BY verbeeldingskr8